احیای جنگل ها برای جبران انتشار کربن از سوخت های فسیلی کافی نیست
دولت
های استرالیا، کانادا و ژاپن طی نشست آب و هوایی اخیر در ورشو، اهداف کاهش
انتشار کربن را در دستور کار خود قرار دادند. این در شرایطی است که برخی
کارشناسان نسبت به نیاز جهانی برای ارائه راه حل هایی در زمینه کنترل و
کاهش انتشار دی اکسید کربن هشدار داده و معتقدند زمان زیادی برای جلوگیری
از عبور آن از خطر قرمز باقی نمانده است. شیوه های کاهش زمینی یکی از راه
حل های موجود در این زمینه بوده، اما بنابر مطالعه تیمی بین المللی به
رهبری "برندان مک کی"، این پرسش که آیا شیوه های زمینی می توانند سطوح دی
اکسید کربن را به آن اندازه که امید می رفت، کنترل کنند یا خیر، شکل جدی
تری به خود گرفته است.
در
این مطالعه مک کی و همکارانش این پرسش را مطرح کرده اند که کاهش انتشار
زمینی تا چه میزان می تواند به عنوان گزینه ای جبرانی برای کاهش انتشار دی
اکسید کربن حاصل از مصرف سوخت های فسیلی در نظر گرفته شود. به گفته مک کی،
برخی از آثار روند افزایشی دی اکسید کربن در اتمسفر را می توان در کاهش
پوشش یخی گرینلند و یخ دریایی قطب شمال مشاهده کرد. این روند به سرمایه
گذاری و توسعه صنعتی در قلمروهای زمینی و دریایی که در دسترس انسان قرار
گرفته، منجر شده و از این رو، افزایش چشمگیر دمای سطح زمین را شاهد هستیم.
مصرف
سوخت های فسیلی بزرگترین منبع جهانی انتشار دی اکسید کربن ناشی از فعالیت
های انسان محسوب می شود. فعالیت های انسان در زمینه استفاده از زمین مانند
جنگل زدایی، چوب بری و تخریب خاک دومین منبع بزرگ انتشار این گاز گلخانه ای
محسوب می شود. بنابر برآورد مک کی و تیم وی، سالانه به طور متوسط 0.16
میلیون کلیومتر مربع از جنگل ها نابود می شوند. تا پیش از این، حدود نیمی
از جنگل های جهان نابود شده و در حال حاضر، 40 میلیون کیلومتر مربع باقی
مانده است. این به معنای باقی ماندن 36 درصد از جنگل های اولیه است.
اما
کربن تنها زمانی که درختان قطع و یا سوزانده شده و یا هنگامی که خاک
انتقال می یابد، آزاد نمی شود، بلکه ماشین آلاتی مانند کامیون ها،
بولدوزرها و اره برقی هایی که در این فعالیت ها استفاده می شوند نیز موجب
انتشار آن می شوند. آگاهی از میزان دقیق انتشار جهانی کربن ناشی از تخریب
جنگل ها دشوار بوده، اما ارزیابی ها حاکی از آن هستند که مجموع این فعالیت
ها نسبت به جنگل زدایی تنها، مسئول افزایش حدود 50 درصدی انتشار منطقه ای
است.
با
این وجود، فرضی اشتباه خاطر نشان می کند احیای جنگل ها و یا ایجاد مراتع
به سرعت سطوح کربن اتمسفری را کاهش می دهد. احیای جنگل ها در مناطقی که به
واسطه فعالیت های انسان تحت تاثیر قرار گرفته اند، کاهش دی اکسید اتمسفری
به میزان 40 تا 70 ذره در میلیون تا پایان قرن حاضر را موجب خواهد شد. اما
این مساله به شدت تحت الشعاع فعالیت های جنگل زدایی و انتشار ناشی از مصرف
سوخت های فسیلی قرار می گیرد که به ترتیب پیش بینی می شود سطوح دی اکسید
کربن را بین 130 تا 290 ذره در میلیون و 170 تا 600 ذره در میلیون تا سال
2100 افزایش دهند.
احیای
کامل جنگل هایی که تا پیش از این نابود شده اند سناریویی غیر ممکن محسوب
می شود زیرا در رقابت با کاربری زمین به ویژه برای تولید مواد غذایی و نیاز
به تغذیه جمعیت جهان که پیش بینی می شود تا سال 2050 از مرز نه میلیارد
نفر عبور کند، و همچنین تقاضای پیش بینی شده در زمینه استفاده از زمین برای
تولید زیست سوخت، شانس چندانی برای احیای جنگل ها وجود ندارد.
در
ارتباط بین مقدار کربن منتشر شده در اتمسفر و مقدار کربن ذخیره شده در
زمین و گیاهان، مک کی به این نکته اشاره داشته که مقدار کربن آلی که در یک
زیست بوم جنگلی رشد کرده و ذخیره شده در درجه نخست با بارش باران و دما
مشخص می شود. این متغیرهای آب و هوایی نرخ رشد گیاه و پوسیدگی را تحت تاثیر
قرار می دهند. ویژگی های خاک و دسترسی گیاهان به آب های زیرزمینی عوامل
دیگری هستند که بر مقدار کربن ذخیره شده تاثیرگذار هستند.
بی
تردید، حل کردن مساله تغییرات آب و هوایی به آسانی کاشت درختان در کشورهای
مختلف نخواهد بود. در همین راستا، کاهش سریع انتشار گازهای گلخانه ای چه
از سوخت های فسیلی و چه تغییر کاربری زمین مواردی بسیار مهمتر از کاشت درخت
محسوب می شوند
+ نوشته شده در ساعت توسط وحید منوچهری
|
این وبلاگ با هدف اطلاع رسانی پیرامون مسائل محیط زیست و منابع طبیعی استان کرمانشاه راه اندازی گردیده است.امید است بتوانیم با ارائه مطالب سودمند در ارتقای سطح آگاهی های محیط زیستی به بازدید کنندگان همفکری رسانیم.لذا از کلیه کارشناسان مربوطه تقاضا داریم با به اشتراک گذاری اطلاعات خود در این وبلاگ ما را در این زمینه یاری نمایند.